با عرض سلام خدمت همه ی ایرانی ها به خصوص خدمت مردم شهید پرور شهرستان جهرم من نادر مهراد مدیر این وبلاگ و این مرکز فروش هستم و از شما ممنون هستم که به وبلاگ خودتون آمدین
ویدئو كلوپ و عرضۀ محصلات فرهنگی هنری بن هور
درباره سایت
با عرض سلام خدمت همه ی ایرانی ها به خصوص خدمت مردم شهید پرور شهرستان جهرم من نادر مهراد مدیر این وبلاگ و این مرکز فروش هستم و از شما ممنون هستم که به وبلاگ خودتون آمدین
آخرین مطالب
امکانات وب
نویسنده:دکتر مهدی ستودیان
چکیده:
داستان عشق لیلی و مجنون از جمله منظومههای غنایی ادب فارسی است که از دیرباز مورد اقبال نویسندگان و شعرای فارسی زبان وغیر فارسی زبان قرار گرفته است ، تا جایی که بیش از 70مثنوی به تقلید از مثنویلیلی و مجنون سروده اند که بسیاری از آن ها تا حد زیادی در راستای مثنوی لیلی ومجنون نظامی است . نظامی نیز در سرودن مثنوی خود بهره مند از منابع عربی داستان میباشد . آنچه بعدها فکر و ذهن افراد زیادی را به خود مشغول کرده است، هویّت تاریخییا داستانی بودن لیلی و مجنون است . بسیاری از محقّقین حوادث و شخصیّت های داستانرا زاده تصور و خیال شاعران و نویسندگان عرب دانسته اند. برخیدیگر نیز بر هویّت تاریخی داستان، پای فشرده اند. این دو گانگی ما را بر آن داشتتا در تحقیقی جامع، به بررسی این مهم بپردازیم و داستان لیلی و مجنون را از نظرتاریخی ریشه یابی کنیم . در آغاز با بهره مندی از منابع معتبر از جمله:"الاغانی"،"مصارع العشاق"،"تزیینالاسواق"و"دیوان شعر قیس بن ملوَح"ضمن آشنایی کامل با داستان عشقاین دو دلداده با برخی از شخصیّت های داستان و اماکن مطرح شده در داستان آشناشدیم. ابتدا موقعیّت جغرافیایی حوادث داستان را مشخص کرده، سپس در صدد کشف هویّتتاریخی شخصیّتهای داستان برآمدیم. امیدوار بودیم که با مشخص شدن هویّت تاریخی اینافراد،قهرمانان اصلی داستان یعنی لیلی و مجنون نیز هویّت تاریخی یابند. بدین ترتیبتوجه خود را معطوف به افرادی کردیم که نقش اساسی در شکل گیری داستان داشته اند. نظیر نوفل بن مساحق، عبدالرحمن بن عوف، کثّیر و ...با کشفهویّت تاریخی این افراد، در صدد تعیین هوّیت لیلی و مجنون برآمدیم و ضمن جمع بندینظرات به این نتیجه رسیدیم که لیلی و مجنون هویّتی تاریخی دارند و در حدود اواخرقرن اول هجری می زیسته اند.
عشقو دوست داشتن را از آغاز در ضمیر هر انسانی به ودیعت نهاده اند . به گونه ای کهخلقت انسان نیز بر عشق بنا شده است .و دوست داشتن از حالات جدایی ناپذیر روح انسانسالم است. در بسیاری موارد مسیر پرفراز و نشیب عشق، شاهد ظهور و بروز افرادی استکه به نحوی جهت دهنده ی تمایلات و گرایشهای درونی انسان ها گشته اند . از آن جملهزیبارویانی که به خاطر بهره مندی از نعمت زیبایی تمام روح و جسم عاشق را به خودمعطوف می نمایند. عاشق با نگاهی خاص، معشوق خود را نظاره می کند، به وجهی که نمیتوان نگرش یک عاشق به معشوق را با نگرش عاشقی دیگر مقایسه کرد. این نیز از عجایبخلقت انسان است که اگر غیر از این می بود، شاید وضع جوامع بشری به گونه ای دیگررقم می خورد. هر چند عشق و دلدادگی در دل تمامی انسانها یافت می شود، امّاانسانهایی یافت می شوند که در عشق و شیدایی شهره و سرآمد دیگرانند. در کتابالفهرست از چهل عاشق و معشوق ذکری به میان آمده است، که در عصر جاهلی عرب، شهره یآفاق بوده اند : مجنون و لیلی، قیس و لُبنی، جمیل و بثینه، عروه و عفرا، کُثِّیر وعِزّه و...در میان این عشاق نام شش زوج یادآور داستان لیلی و مجنون است : قیس ولُبنی، مجنون و لیلی، توبه و لیلی، اسعد و لیلی ، عمر بن زید و لیلی، مرّه و لیلی.
در دیگر جوامع نیز عشاقی شهره اند : خسروو شیرین ، وامق و عذرا، یوسف و زلیخا، ویس و رامین، ورقه و گلشاه، بیژن و منیژه،زال و رودابه، سلامان و ابسال و...
در جوامع اروپائی نیز رومئو و ژولیت ،تریستان و ایزوت و ...در عشق شهره اند . با نگاهی گذرا به داستان عشق و دلدادگیاین عشاق در می یابیم که بسیاری از این داستانها دارای ریشه ای تاریخی و اجتماعیاست، برخی دیگر نیز پشتوانه ای دینی و اساطیری دارد . در این میان برخی داستان هااز نظر اصالت در هاله ای از ابهام فرو رفته است. از آن جمله داستان لیلی و مجنوناست .
چکیده ی داستان لیلی و مجنون
یکی از بزرگان بنی عامر از داشتن فرزندبی نصیب بود . تا این که خداوند به او پسری زیبا عطا کرد . این فرزند را قیسنامیدند . قیس در لغت عرب به معنی"شدّت" و "صلابت" و"شیردرنده "است و همچنین نام یکی از بتهای عرب بوده و از نامهای رایجمردان عرب است.قیس در مکتب خانه و یا به روایتی در هنگام چراندن گوسفندان عاشقدختری به نام لیلی می شود. شروع عشق و دل باختگی لیلی و قیس به مانند عشق سایر دلباختگان، با پدیدار شدن جمال معشوق بر عاشق همراه است . در داستان ویس و رامین، باوزیدن باد و کنار رفتن پرده ی کجاوه ، جمال ویس بر رامین آشکار می شود و سرآغازعشق است :
چو بادی بر عماری بر گذشتی
جهان از بوی او خوش بوی گشتی
چوتنگ آمد فضای آسمانی
که بر رامین سرآید شادمانی
برآمدتندباد نوبهاری
یکایک پرده ها بربود از عماری
رخ ویسه پدید آمد ز پرده
دل رامین شد از دیدنش برده
درداستان ورقه و گلشاه نیز به مانند لیلی و مجنون آغاز عشق از مکتب خانه است .
چون ده سال پروردشان روزگار
نشاندندشان پیش آموزگار
معلم به تعلیم شد در شتاب
که تا هر دو گشتند فرهنگ یاب
چوفارغ شدندی ز تعلیم گر
به مهر آمدندی بر یکدیگر
بهسوی وی این گاه نگریستی
دمی پر زدی سرد و بگریستی
عشق قیس و لیلی، در آغاز دور از چشم اغیار است ، اما سرانجامعلنی شده وباعث می شود که پدر لیلی از ملاقات آن دو جلوگیری کند . عاشق و معشوقپنهانی به ملاقات یکدیگر می رون د. شدّت علاقه مندی قیس به لیلی به جایی می رسد کهپدر و دیگر بزرگان بنی عامر نگران حال او می شوند و پس از اطلاع از عشق قیس ، راهحل را در خواستگاری از لیلی می دانند . امّا پدر لیلی به دلایلی با این ازدواجمخالفت می کند . پس از این ناکامی قیس با پریشانی و شوریدگی آواره ی کوه و دشت میشود و به جای همدمی با انسانهایی که درد عشق او را درک نمی کنند ، همنشین دد و داممی شود . پدر تنها راه خلاص فرزند از این عشق را رفتن به حج و توسل به خدای کعبهمی داند . به این امید که عشق لیلی از دل فرزند خارج شود . هنگامی که قیس به کنار کعبهمی رسد ، به جای دعا در مورد سرد شدن عشق لیلی، از خدا می خواهد که عشق او را نسبتبه لیلی جانسوزتر نماید . قیس همچنان آواره ی دشت و بیابان است تا با نوفل مأمورجمع آوری زکات و صدقات مواجه می شود نوفل که مردی شجاع و در عین حال اهل دل است ،قول می دهد که قیس را به وصال لیلی برساند . نوفل در این راه حتی مجبور به جنگ باقبیله ی لیلی هم می شود، اما این کار ثمری نمی بخشد و تلاش این انسان خیّر نیزمشکل قیس را حل نمی کند.
ازدواج لیلی با جوانی از بنی اسد یا بنیثقیف ، وضعیّت عاشق و معشوق را دگرگون می سازد . لیلی به اجبار عازم خانه ی شوهرمی شود . اما به خاطر وفاداری به قیس هرگز حاضر نمی شود که خواسته های شوهر رابرآورده سازد . قیس نیز پریشان حال تر از گذشته است.
در این دوران فراق، ارتباط لیلی و مجنوناز طریق نامه هایی است که برای یکدیگر می نویسند . تا این که شوهر لیلی در اثربیماری از دنیا می رود و مانع وصال بین عاشق و معشوق از میان می رود.
ملاقات لیلی و مجنون بعد از مرگ شوهرلیلی که در واقع آزاد شدن از قید و اسارت نظام قبیله ای را به همراه داشت ، از حدملاقاتی حضوری که بیان دل دادگی آنهاست ، تجاوز نمی کند و مجنون به عنوان عاشقیعذری با چشم پوشی از وصال ، عازم کوه و دشت می شود . مرگ لیلی در اثر بیماری، نقطهی اوج دل دادگی هاست . مجنون با شنیدن خبر مرگ لیلی ، خود را کنار قبر او رسانده ،با در برگرفتن گور معشوق جان می دهد.
این در حالی است که عاشق و معشوق اگر دراین عالم از وصال بی بهره بودند ، امیدوارند که در جهانی دیگر وصال صورت پذیرد .آن گونه که نظامی با بیان خوابی که دید بعد از وفات لیلی و مجنون می بیند، اینامید را تحقّق یافته می داند.
WWW.AMAJIDF.MIHANBLOG.COM
برچسب:
نویسنده: نادر مهراد